Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (FBE), 30 yıllık mazisiyle Türkiye’nin en eski, en köklü enstitüleri arasında yer alıyor. Gazi Üniversitesi’nde kurulan ilk enstitü olan FBE, Türkiye’nin en fazla programı olan enstitülerinden birisi konumunda bulunuyor.  Ayrıca, FBE tek olan programları da bünyesinde barındırıyor.

Enstitü Müdürü Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, nihai hedeflerinin FBE’yi uluslararası bir marka haline getirmek olduğunu vurguladı. Uluslararası çalışmanın gerekliliğine ve önemine değinen Sağıroğlu ile Gazi Haber dergisi için bir söyleşi gerçekleştirdik.

FBE hakkında genel bilgi verir misiniz?

Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (FBE) 1983 yılında kurulmuştur ve ülkemizin ihtiyacı olan beyin gücünü yetiştirmek için lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir enstitüdür. Lisansüstü eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerinde üniversitemiz içinde önemli yeri olan FBE; seçkin akademik kadrosu ile fen bilimleri, mühendislik ve teknoloji alanında geleceğimizin seçkin bilim insanlarını, araştırmacılarını, bilgili ve deneyimli yöneticilerini, kalifiye elemanlarını yetiştirme görevini yerine getiren, toplam kalite anlayışını benimsemiş, öğrenci eksenli, başarı odaklı ve şeffaf yönetim anlayışını benimsemiş bir birim olarak hizmet vermektedir. Gazi, FBE’yi sadece ülkemizde değil dünyada da marka yapmayı hedeflemektedir.

FBE’de; Fen, Mühendislik, Mimarlık, Teknik Eğitim ve Teknoloji Fakülteleri’ne ait 27 anabilim dalı ve FBE bünyesinde bulunan 4 anabilim dalı ile birlikte toplam 31 anabilim dalını içerecek şekilde tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora programları yürütülmektedir. 2012 yılsonu itibariyle, FBE’de 3576’sı tezli yüksek lisans, 90’ı tezsiz yüksek lisans ve 928’i doktora programında olmak üzere toplam 4594 öğrenciye lisansüstü eğitim verilmektedir.

Bugüne kadar; 6610 yüksek lisans, 852 doktora ve 51 sanatta yeterlik öğrencisinin mezun olduğu FBE’ye bağlı anabilim dallarında 296 profesör, 157 doçent, 252 yardımcı doçent ve 51 doktor öğretim görevlisinden oluşan 756 kişilik güçlü bir öğretim kadrosu her geçen gün daha iyi, daha nitelikli çalışmalara imza atmakta olup, son yıllarda atak yapan Gazi Üniversitesi’ni daha ileriye taşımak için özveriyle çalışmaktadır.

FBE Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu, son dönemde kendisine yeni hedefler belirlemiş, e-FBE olma ve tüm işlemlerini elektronik ortamlarda yaparak hem hızlı, güvenilir ve yüksek kalitede hizmet sunmak hem de şeffaf yapılar oluşturmak için çalışmaktadır.

Üniversitemiz FBE’nin Türkiye’deki diğer enstitülerden farkları ve artıları nelerdir?

Ülkemizde en son güncel bilgilerime göre 108 devlet üniversitesi ve 67 vakıf üniversitesi bulunmaktadır. Enstitümüz;  30 yıllık mazisiyle ülkemizde en eski, en köklü enstitülerin başında gelmekte ve üniversitemizde kurulan ilk enstitü olma özelliğini taşımaktadır. 

Üstün nitelikli, aldığı eğitimin mesleğini ve yaşam kalitesini geliştireceğine inanan öğrenciler tarafından tercih edilen, mezunlarının aldıkları eğitimle alanlarında seçkin bir yere sahip olmasını sağlayan, yürüttüğü eğitim programlarıyla; nitelikli bilim insanı ve kalifiye eleman yetiştiren, ülkemizin her bölgesinde görev yapan nitelikli öğretim elemanlarını, öğretmenlerini, gerek özel sektör ve gerekse kamu kurum ve kuruluşlarının pek çok yöneticilerini ve çalışanlarını yetiştiren bir kurumdur. Nereye gitseniz bir Gazili bulmanız mümkündür.

FBE, bilimsel araştırma faaliyetlerinde gerek üniversitemizin gerekse ülkemizin teknik ve teknolojik olarak gelişmesine ve bilimsel saygınlığına katkı sağlayan, üniversite-sanayi-kurum-kuruluş işbirliğine önem veren, kamu ve özel sektöre danışmanlık yapan, projeler yürüten, akademik çalışmalar yapan önemli enstitüdür. Ayrıca, FBE ülkemizde en fazla programı olan enstitülerin başında gelirken, alanından tek olan programları bünyesinde barındırmaktadır.

Kısaca, lisansüstü eğitim-öğretim nitelikli öğretim üyeleriyle, laboratuar imkânlarıyla, zengin kütüphane desteğiyle yapılmaktadır. Bugün Gazi FBE'nin sahip olduğu kadro ülkemizde 10'larca üniversitede bulunan öğretim üyesinden daha fazladır. Kütüphanesinin zenginliği herkes tarafından bilinmektedir. Laboratuar imkânları iyi olan üniversitelerin başında gelmektedir. Ayrıca, bünyesinde akredite olmuş, anabilim dalları bulunmaktadır.  Ulusal ve uluslararası düzeyde en fazla etkinlik yapan FBE'lerin başında gelmektedir. Son dönemde öğrencileri ve çalışmaları ödüllendirmektedir. Bunlar, Gazi FBE'nin farklılıklarıdır.

Göreve başladığınızdan bu yana FBE müdürü olarak neler yaptınız? Kısaca bahsedebilir misiniz?

Ülkemizin önemli eğitim-öğretim kurumlarının başında yer alan Gazi Üniversitesi’nin Ar-Ge faaliyetlerine katkıda bulunan ve katkıda bulunacak olan nitelikli insan gücünü yetiştiren FBE, sorumluluğunun bilinciyle, akademik ve bilimsel bakış açısı ve yönetim şekliyle, şeffaf ve hesap verebilir yönetim anlayışıyla, ulusal ve uluslararası işbirliğine açık olarak akademik çalışmalarını sürdürmek için müdür yardımcılarımız, yönetim kurulumuz, enstitü kurulumuz ve anabilim dallarımızla beraber çalışıyoruz. Göreve geldiğimiz günden bu yana bunu büyük bir özveri ile ve zevkle yapıyoruz.

Kısa süre içerisinde yapmış olduklarımızı kısaca şu şekilde özetleyebilirim:

  • Kurumsal imaj çalışması yapılmış ve enstitü bünyesinde kullanılan materyaller, dokümanlar, formlar bu çerçevede yenilenmiştir.
  • Kurumsal web sayfamızı, web sayfası içeriklerini, web sayfasında bulunan tüm dokümanları, formları yeniledik. Web sayfasının dünyaya açılan İngilizce tarafını tamamladık. 
  • Akademik yayınlarda intihali engellemek için iThenticate (İntihal Engelleme) programını devreye aldık. 
  • Enstitümüz Öğrenci İşleri Bilgi Sistemini üniversite "Öğrenci İşleri Bilgi Sistemine" adapte ettik. Öğrencilerimizi ve öğretim üyelerimizi bu konuda bilgilendirdik ve sorunsuz bir geçiş süreci yaşadık. Uzun ve zahmetli olan bu süreci kısa sürede pek çok problemle karşılaşmamıza rağmen iyi yönettik ve öğrenci işleri sistemi dışında olan enstitümüzü de öğrenci işleri bilgi sistemine kazandırdık. Böylece üniversitemizde tüm öğrenci işleri merkezileşmiş oldu.
  • Enstitüde iş süreçleri analizi yaptık. İş ve işlemlerimizi hızlandırmak ve kaliteli hizmet vermek için çalışmalar yürüttük. İş ve işlemlerde kullanılan 31 formu 18'e düşürdük ve formları güncelledik. Formların hızlı doldurulması ve ulaştırılması için yeni bilgileri formlara ekledik.
  • Müdür yardımcılarımızla birlikte anabilim dallarımızı ziyaret ettik. Öğretim üyelerimizle yüz yüze görüştük. Yaptığımız ziyaretlerle öğretim üyelerimizin problemlerini yerinde tespit ettik ve enstitümüzün yaptığı ve yapacağı çalışmaları öğretim üyeleriyle paylaştık.
  • Enstitü yönetimi tarafından alınan kararlar ile yapılan lisansüstü tezlerde bronz, gümüş ve altın tez uygulaması başlattık. Güncelliğini yitiren lisansüstü tez kapaklarına yeni bir tasarım çalışması yaptık. Türkiye'de tez kapaklarına ilk kez karekod uygulamasını başlattık ve 2013 yılı başından itibaren bunu uygulamaya aldık. Tezin arka kapağına yerleştirilen karekod ile tezin konusu, yapıldığı anabilim dalı, hazırlama yılı, tez danışmanı gibi ayrıntılar sayısal ortamda takip edilebilmektedir.
  • 1983 yılından bugüne enstitümüzde yapılmış olan tezler elektronik ortama taşınarak elektronik tez arşivi oluşturulmuştur. Bu sayede; yapılan tüm tezler, bilim insanlarının,  araştırmacıların ve ülkemiz kurumlarının hizmetine web ortamında açılmıştır.
  • 1988 yılından başlayarak kesintisiz olarak şimdiye kadar yayın hayatını sürdüren ve ulusal ve uluslararası (Scopus, EI ve EBSCO) indekslerde taranan Fen Bilimleri Dergisi’nin SCI tarafından taranması için çalışmalar yapılmıştır. Dergi 2013 yılından itibaren enstitü dergisi ismi ile yayın hayatına devam ederken, buna ilave olarak alan daraltılması yapılarak 3 yeni dergi (2 İngilizce +1 Türkçe) ile yayın hayatına başlamış ve tamamen elektronik olarak devam etmektedir.
  • Enstitü yönetim kurul toplantımızı her hafta yapmaya başladık. Kurul toplantı tutanak formatlarını yeniledik. 2013 yılından itibaren tüm yönetim kurulu kararlarını, şeffaf ve hesap verebilir, adalet ile hareket eden ve kurallara göre yöneten yönetim anlayışımız gereği doğrultusunda, FBE web sayfamızda ilan etmeye başladık.
  • Elektronik ortamları kullanmak, hizmetlerimizi hızlandırmak ve öğrencilerimizle daha hızlı iletişim kurmak, etkinliklerimizi duyurmak ve öğrencilerimizden hızlı bildirimler yapabilmek veya alabilmek için Facebook ve Twitter grupları oluşturduk. Eposta üzerinden hizmet vermeye başladık.
  • Enstitü olarak, üniversitemiz ve ülkemiz için daha faydalı hale getirecek projeler geliştirdik. Örnek olarak, Üniversite Açık Kaynak ve Elektronik Dergiler Koordinatörlüğü oluşturularak üniversitemizin 24 dergisinin altyapılarının elektronik ortama dönüştürülmesi için çalışmalar yaptık. Enstitümüz tarafından organize edilen, çeşitli üniversitelerden akademisyenler ve ilgili sektör temsilcilerinin katılımıyla “Bilimsel Dergilerimiz ve Uluslararası İndekslerdeki Yeri Çalıştayı”nı düzenledik. Bu çalıştay sonucunda, elde ettiğimiz bilgi ve bulguları ile önerileri kapsayan bir sonuç bildirgesi hazırladık ve kamuoyu ile paylaştık. Bu rapora http://dergilercalistayi.gazi.edu.tr/posts/download?id=57810 web adresinden erişilebilinir. Ayrıca, çalıştayda yapılan sunumlara da http://dergilercalistayi.gazi.edu.tr adresinden erişilebilinir.
  • Mezun olan öğrencilerimize diplomaları enstitü yönetim kurulu, müdür veya müdür yardımcıları tarafından Biniş Giydirme Töreni yapılarak verilmeye başlanmıştır.
  • Gazi Üniversitesi ile Elsevier ortaklığında 24 Mayıs 2013 tarihinde “Üniversitemizin Dünya Bilime Katkısı, Dünyadaki Yeri, Durum Analizi ve Yapılması Gerekenler Çalıştayı”nı düzenlendik. Çalıştay Sonuç Bildirgesi hazırladık ve tüm kamuoyu ile paylaştık.  Bu rapora http://fbe.gazi.edu.tr/posts/download?id=70604 linkinden erişilebilinir.
  • 1 Ocak 2010 - 31 Aralık 2012 tarihleri arasında üniversitemizde yapılan Sanayi ve Teknoloji Tezlerini teşvik etmek ve ödüllendirmek amacıyla Gazi Üniversitesi ve Gazi Teknopark tarafından üniversitemizde ilk kez düzenlenen etkinliğe destek verilmektedir.
  • Enstitümüz yönetim kurulu Mayıs 2013'te aldığı karar ile yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerinden, ulusal ve uluslararası dergilerde yayın yapma zorunluluğu getirmiştir.  

  • Huzurlu ve adaletli bir birim oluşturmak için çalışmalar yapılmış, tüm personel ile bireysel olarak görüşülmüş, sıkıntılar, problemler, istekler ve beklentiler belirlenerek katılımcı bir yeni yönetim anlayışı uygulamaya alınmıştır. Çalışan ve üstün başarı gösteren personele teşekkür belgeleri verilmiş, ayın en başarılı personeli seçilmeye başlanmıştır. Personelin, gelecek projeleri destekleyebilmelerine altyapı hazırlamak amacıyla ihtiyaç duyulacak alanlarda bilgi birikimlerini ve deneyimlerini arttırmaya yönelik olarak eğitim çalışmaları yürütülmektedir.
  • Yeni hazırlanan ve kısa süre sonra uygulanmaya başlanacak olan Lisansüstü Yönetmelik Çalışmaları’na diğer enstitülerle beraber katkı verilmiştir.
  • Her dönem başı ve sonunda "Öğrenci Memnuniyet Anketleri" düzenlenerek öğrencilerin memnuniyeti analiz edilmekte ve sonuçlara göre gerekli önlemler alınmaktadır.
  • Enstitü kurullarında sıfır evrak yaklaşımı benimsenmiş ve yapılan tüm enstitü kurul toplantıları tamamen elektronik ortamlarda yapılmaya başlanmıştır.
  • Enstitümüz bünyesinde bulunan ve ortak program yapan ve yürüten anabilim dalları gözden geçirilmiş ve daha etkin olabilmeleri için bu anabilim dalları yeniden yapılandırılmıştır. İki anabilim dalının doktora programı açması teşvik edilmiştir. Enstitü bünyesinde yeni bir "Bilgi Güvenliği Mühendisliği Anabilim Dalı" programı açılması için dosya hazırlanmış ve senatoya gönderilmiştir.
  • Yurtdışındaki üniversitelerle işbirliği yapılması ve lisansüstü eğitim öğretimde ortak diploma, öğrenci değişimi gibi konularda işbirliği yapılması için çalışmalar başlatılmıştır. Uluslararası üniversitelerle işbirliğinin arttırılmasına yönelik olarak "Uluslararası İşbirliği Çalıştayı" İstanbul’da düzenlenmiştir. Çalıştaya 20'nin üzerinde ülkeden 40'tan fazla akademisyen katılmış ve Gazi Üniversitesi ile pek çok üniversite uluslararası işbirliği antlaşması imzalamıştır. Lisansüstü eğitim öğretimde ortak diploma, öğrenci değişimi gibi konularda işbirliği yapılması için çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalıştaya katılan üniversiteler, ülkeler ve kişiler ile ilgili bilgilere http://powereng2013.org/files/workshops/workshop4.pdf adresinden erişilebilinir.
  • Enstitümüz bahçesine öğrencilerimizin, oturup dinlenebileceği alanlar oluşturduk ve bunun için kamu kurumlarından dört takım oturma grupları ve masaları temin edip öğrencilerin kullanımına sunduk.
  • Öğrencilerimizin çay ve kahve ihtiyacını karşılamak üzere çay ve kahve makinelerini hizmete sunduk.
  • Dumansız FBE projesi başlattık. 7 çalışanımız bu sayede sigarayı bırakmıştır.

Yukarıda bahsettiğimiz hususlar tamamı olmamakla birlikte ilk aklıma gelen hususlardır.

Daha detaylı bilgiye web sitemizden erişilebilinir.

Gelecekte yapmayı planladığınız projelerden söz eder misiniz?

Önceki sorularınıza cevabımda da belirttiğim gibi yoğun bir şekilde çalışmalara devam ediyoruz. Bundan sonra da bu tempoda çalışmaya devam edeceğiz. Önümüzdeki dönemde yapacaklarımızdan bazılarını açıklayalım:

  • Öncelikle daha önce de belirttiğim gibi e-FBE altyapımızı kısa sürede tamamlamak istiyoruz.
  • Eğitim-öğretim kalitemizi arttırmak için enstitülerimize bağlı programlarımızda akreditasyon çalışmalarını başlatacağız.
  • Uluslararası işbirliğini arttıracak ve uluslararası programlar açacağız.
  • Başarıyı ödüllendirmeye devam edeceğiz.
  • Bugüne kadar ihmal edilmiş olan mezuniyet törenlerini yapmaya başlayacağız.
  • Nihai hedefimiz ise Gazi FBE’yi uluslararası bir marka yapmaktır. Bunun için daha çok çalışmaya devam edeceğiz.

Enstitünüzde kaç personel bulunmaktadır? Akademik ve idari personelin yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?

Enstitümüzde 1 müdür, 2 müdür yardımcısı, 4 anabilim dalı başkanı, 4 yardımcısı ile enstitü birimlerinde çalışan 9 araştırma görevlisi olmak üzere 20 akademik personel ile enstitümüzde idari birim, öğrenci işleri, muhasebe, satın alma, özlük işleri, sekreterlik, evrak kayıt ve hizmetli kadrolarında çalışan toplam 22 idari personel bulunmaktadır. Bunlara ilave olarak İleri Teknolojiler Anabilim Dalı’nda 7 öğretim üyesi,  Çevre Bilimleri Anabilim Dalı’nda ise 4 öğretim üyesi bulunmakta olup 13B-4 ile diğer birimlerde görevlendirilmiş olup bu 2 anabilim dalına destek vermektedirler.

Şu an için idari personelimiz yeterli olsa da araştırma görevlisi personel sıkıntımız bulunmaktadır.

Enstitünüzü seçmek isteyen öğrencilere tavsiyeleriniz nelerdir?

Daha önceki sorulara verdiğim cevaplar aslında neden tercih edilmesi konusunu açıklamaktadır. Gazi bizim geleceğimizdir. Bu geleceğe katkı sağlayacak tüm isteklileri Gazi’ye bekliyoruz.

Enstitünüzün ne tür sıkıntıları var? Bunların çözümü için ne gibi çalışmalar yapmaktasınız?

Şu an için müdürlüğün mekân sıkıntısı bulunmaktadır. Bu bizlerin çalışmasının ve gelişmesinin önünde en büyük engeldir.  Bunun için üniversite içerisinde yeni yer arayışları devam etmektedir. Sayın Rektörümüz, FBE’ye uygun yer arayışlarımıza destek vermektedir. Rektörümüz enstitülerimize yakışır yeni bir yerin kısa sürede hazırlanması talimatını vermiştir.

2013-2014 akademik yılı için temennilerinizi kısaca özetler misiniz?

Önümüzdeki dönem Gazi FBE için atılım ve değişimin daha hızlı yaşandığı bir yıl olacaktır. Gerek öğrencilerimiz gerekse öğretim üyelerimizin desteğiyle toplam kalitenin yakalandığı, uluslararası standartların benimsendiği ve bunu tarafsız olarak insanımızın ve insanlığın hizmetine sunulacağı, kalitenin, bilimin, değişimin ve gelişimin konuşulduğu bir yıl olmasını dilerim.

Eklemek istedikleriniz…

Gazi Üniversitesi büyük bir değişim ve gelişimin yaşandığı, bilimin ve bilimsel bakış açısının hakim olduğu, kriterleri ve kuralları olan bir üniversite haline gelmektedir. Bu anlayışı üniversitemizde hakim kılmak için üstün bir çaba gösteren başta rektörümüz Prof. Dr. Süleyman Büyükberber olmak üzere, eğitim-öğretimden sorumlu Rektör Yardımcımız Prof. Dr. İbrahim Uslan ve diğer rektör yardımcılarımıza, danışmanlarına ve özellikle TTO Yöneticisi ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. H. Mehmet Şahin ile Genel Sekreterliğimize her türlü faaliyetlerimizde bize destek oldukları için teşekkürü bir borç bilirim. Ayrıca, enstitümüzde bizlere yardımcı olan değerli yönetim kurulu üyelerimize ve anabilim dalı başkanlarımıza ve tüm öğretim üyelerimize katkılarından ve desteklerinden dolayı şükranlarımı sunarım.

Şeffaf ve adaletli yönetim ile toplam kalite anlayışını benimsemiş olan ve özveriyle görev yaptığımız değerli müdür yardımcılarım Doç. Dr. Abdulkadir Güllü ve Doç. Dr. Adem Tataroğlu başta olmak üzere, görevlerini güler yüzlü olarak yapan idari ve akademik personelimize de çok teşekkür ederim.

Son olarak, bu fırsatı bize verdiğiniz için sizlere teşekkür ederim.